Türkiye'de yapay zeka ile müşteri aramak yasal mı?

Ticari elektronik ileti, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında, ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletidir. Telefon araması bu tanımın içindedir: içeriğinde tanıtım, kampanya, indirim ya da yeni hizmet duyurusu geçen bir arama, insan tarafından yapılsa da yapay zeka tarafından yapılsa da ticari elektronik iletidir.

Kanun, iletiyi gönderen aracın niteliğine göre ayrım yapmaz. Bu yüzden "yapay zeka aradı" cümlesi ne bir savunma ne de bir ağırlaştırıcıdır. Yükümlülük gönderen işletmeye aittir ve içeriğin ticari olup olmadığıyla belirlenir.

Ticari amaçlı aramalar için alıcının önceden onayı gerekir ve bu onay İleti Yönetim Sistemi'ne kaydedilmelidir. Sistem, onayların ve ret taleplerinin tutulduğu merkezî kayıt ortamıdır; bir onay burada kayıtlı değilse, işletmenin elinde imzalı bir form olsa dahi gönderim ispat bakımından savunmasız kalır.

İYS'nin ikinci işlevi ret yönetimidir. Alıcı iletiyi reddettiğinde bu talep sisteme işlenir ve gönderim hakkı sona erer. Reddin ardından yapılan arama, ilk gönderimden daha ağır bir ihlal olarak değerlendirilir.

2026 yılı için güncellenen tutarlara göre ticari elektronik iletilerin onaysız ya da onaya aykırı gönderilmesi hâlinde idari para cezası 2.859 TL ile 14.309 TL arasındadır. Ret hakkına ilişkin yükümlülüklere uyulmaması hâlinde ceza 2.859 TL ile 28.620 TL arasında uygulanır.

Cezanın asıl ağırlığı toplu gönderimde ortaya çıkar. 6563 sayılı Kanun, iletinin bir defada birden fazla kimseye gönderilmesi hâlinde cezanın on katına kadar artırılmasına imkân tanır; tek bir onaysız kampanya gönderimi bu nedenle altı haneli tutarlara ulaşabilir.

Görüşme kaydı kişisel veri işleme faaliyetidir ve 6698 sayılı Kanun kapsamındadır. Kaydın alınabilmesi için aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi, yani arayan kişiye kaydın alındığının, amacının ve saklama süresinin bildirilmesi gerekir. Bildirim çağrının başında, konuşmanın ilk saniyelerinde yapılır.

Kayıt alınan sistemlerde ikinci yükümlülük saklama süresidir. Kişisel veriler, işlenme amacının gerektirdiği süreden uzun tutulamaz; sürenin dolmasıyla kayıtların silinmesi gerekir. Süreyi işletme belirler, ancak belirlenen süre kayıt altına alınmalı ve uygulanmalıdır.

Türkiye'de yapay zeka asistanının kendini tanıtmasını doğrudan zorunlu kılan özel bir hüküm bulunmuyor. Ancak aldatıcı ticari uygulama yasağı ve dürüstlük kuralı, arayanın yanıltılmamasını gerektirir: asistan insan olduğunu iddia etmemeli, doğrudan sorulduğunda yapay zeka olduğunu saklamamalıdır.

Pratik ölçü şudur: asistan kendini işletmenin dijital asistanı olarak tanıtır, "ben insanım" demez ve müşteri sorduğunda dürüst cevap verir. Bu davranış hem hukuki riski düşürür hem de sorulduğunda yalan söyleyen bir sistemin yaratacağı itibar kaybını önler.